Obserwuj. Hipoksja jest niedotlenieniem organizmu wynikającym z niedoboru tlenu w tkankach w stosunku do zapotrzebowania. Do przyczyn hipoksji należą najczęściej choroby układu oddechowego i układu krążenia. Wyróżnia się wiele rodzajów niedotlenienia, które różnią się między sobą przyczyną wystąpienia tego zaburzenia. Naturalne leczenie nerek domowymi sposobami, jakimi są zioła, może wspomagać terapię lekami. Niektóre rośliny sprawdzą się w kamicy nerkowej, a inne pomogą przy niewydolności nerek. Dostępne są zioła na kamicę nerkową (np. nawłoć, tymianek, rozmaryn) czy zioła moczopędne, które pomogą w oczyszczaniu narządu. Leczenie kłębuszkowego zapalenia nerek. Leczenie KZN zależy od czynnika etiologicznego odpowiadającego za rozwój choroby. W przypadku zaburzeń poinfekcyjnych, spowodowanych np. bakteriami paciorkowca (angina ropna, zapalenie wsierdzia) leczenie opiera się na prowadzeniu skutecznej antybiotykoterapii. Rak nerki - przyczyny, objawy, leczenie. Konsultacja merytoryczna Lek. Aleksandra Witkowska. Rak nerki to nowotwór złośliwy, który lokalizowany jest w kanalikach nerkowych. Choroba często przez długi czas nie daje żadnych objawów, dlatego jest szczególnie groźna. Najwięcej zachorowań na raka nerki notuje się u mężczyzn po 40 Rwa kulszowa – przyczyny, rozpoznanie i leczenie. Rwa kulszowa to zespół bólowy wywodzący się najczęściej z dolnej części kręgosłupa. Przypadłość ta wywoływana jest przez ucisk wywierany na nerw kulszowy lub tworzące go nerwy rdzeniowe. Ze względu na czas trwania wyróżnia się postać ostrą i przewlekłą rwy kulszowej. Korzonki to potoczne określenie korzeni nerwowych, czyli włókien nerwowych odchodzących od rdzenia kręgowego jako nici korzeniowe i tworzące po połączeniu pień nerwu rdzeniowego. Najbardziej rozpoznawalnym objawem korzonków jest nagły i ostry ból w dolnej partii pleców, który promieniuje na pośladki oraz wzdłuż rąk lub nóg. Mówimy wtedy o tzw. rwie kulszowej. Inne objawy Kamica nerkowa – metody leczenia. W przypadku ataku kolki nerkowej zalecane jest leczenie farmakologiczne, które opiera się na podawaniu leków rozkurczowych oraz przeciwbólowych. Dodatkowo, pacjentom zaleca się picie dużych ilości wody, co może pozytywnie wpływać na szybsze „wypłukanie” złogów z nerek. NV03. Kłębuszkowe zapalenie nerek – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie Kłębuszkowe zapalenie nerek to następstwo infekcji wirusowych lub bakteryjnych gardła, np. anginy, szkarlatyny, ospy wietrznej lub dermatoz. Bakterie, które wywołują chorobę to paciorkowce, pneumokoki, meningokoki i gronkowce. Wirusem jest wirus VZV ospy. Wyjątkowo narażoną na kłębuszkowe zapalenie nerek grupą są dzieci, a wynika to z nie w pełni dojrzałego układu odporności. Jakie są sposoby leczenia, jak zapobiegać kłębuszkowemu zapaleniu nerek i jakie badania należy wykonać, żeby sprawdzić stan nerek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule. Kłębuszkowe zapalenia nerek to szeroka grupa chorób o wielu i często zróżnicowanych przyczynach. Objawiają się zaburzeniami funkcji nerek i wynikającymi z tego zmianami w badaniach moczu i krwi. Często stwierdza się obrzęki, nadciśnienie tętnicze i zły stan ogólny. Postawienie diagnozy niejednokrotnie wymaga wykonania biopsji nerki. W wielu przypadkach podstawę leczenia stanowią kortykosteroidy i leki immunosupresyjne (osłabiające odpowiedź układu immunologicznego). Wspomagająco stosuje się leki moczopędne i obniżające ciśnienie krwi. Czym jest kłębuszkowe zapalenie nerek? Kłębuszkowe zapalanie nerek, czyli glomerulopatie, to zróżnicowana grupa chorób dotyczących kłębuszków nerkowych. Dzieli się ja na wrodzone oraz nabyte, pierwotne i wtórne. Kłębuszki nerkowe to jedna z głównych struktur budulcowych nefronu. Stanowi on podstawową składową funkcjonalną nerek. Kłębuszki nerkowe uczestniczą w produkcji moczu i odpowiadają za usuwanie zbędnych produktów przemiany materii z krwi, takich jak mocznik i kreatynina. Zatrzymują w niej potrzebne składniki takie jak białka czy glukoza oraz elektrolity potas i sód. Kłębuszkowe zapalenie nerek – typy Istnieje wiele podtypów kłębuszkowego zapalenie nerek. W zależności od czasu trwania, schorzenie można podzielić na ostre i przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek. W praktyce jednak najczęściej stosuje się klasyfikację ze względu na przyczynę. Z tego względu, obecnie dzieli się je na trzy główne typy: wrodzone – spowodowane mutacjami genetycznymi; ich przyczyną jest nieprawidłowa struktura kłębuszków nerkowych; nabyte wtórne – dysfunkcja kłębuszków nerkowych jest spowodowana przez chorobę, która wyjściowo dotyczyła innego narządu i w przebiegu tego schorzenia doszło wtórnie do zajęcia nerek. Dzieli się je na zapalne i niezapalne (np. wynikające z odkładania się pewnych substancji w kłębuszkach); nabyte pierwotne – wyjściowo choroba dotyczy tylko kłębuszków nerkowych, a objawy wynikają z nieprawidłowości ich struktury i czynności. Mają charakter stanu zapalnego nerek. Kłębuszkowe zapalenie nerek – przyczyny W zależności od typu istnieje wiele przyczyn wywołujących kłębuszkowe zapalenia nerek. Glomerulopatia wrodzona wynika z zaburzeń dziedzicznych wywołanych mutacjami genetycznymi. Jedną z nich jest zespół Alporta. Przyczyną tego zespołu jest mutacja genu odpowiedzialnego za wytwarzanie kolagenu, białka będącego jednym z podstawowych budulców kłębuszków nerkowych. Kolejną przyczyną jest choroba Fabry’ego. Jest to również schorzenie dziedziczne, wynikające z niedoboru enzymu odpowiedzialnego za rozkład glikosfingolipidów. W jej przebiegu nierozłożona substancja gromadzi się w kłębuszkach i uszkadza je. Glomerulopatia nabyta wtórna jest spowodowana schorzeniami dotykającymi na początku inne narządy niż nerki. Dochodzi w nich do wtórnego zajęcia procesem chorobowym nerek i pojawienia się stanu zapalnego kłębuszków. Jednym z częstszych przyczyn zapalenia nerek u dzieci jest powikłanie bakteryjnego zapalenie gardła – angina. Po 2.–3. tygodniach od infekcji dochodzi do ostrego poinfekcyjnego zapalenia kłębuszków. Innymi częstymi przyczynami są choroby reumatyczne, czyli inaczej tkanki łącznej, takie jak toczeń rumieniowaty układowy. Również w przebiegu infekcji wirusowych – wirusem HIV i wirusowego zapalenia wątroby typu B i C dochodzi do zajęcia nerek. Inne potencjalne przyczyny to choroby nowotworowe, zatrucia, cukrzyca i niektóre leki. Nabyte pierwotne kłębuszkowe zapalenie nerki to schorzenie o nieznanej przyczynie. Najprawdopodobniej jest wynikiem zaburzeń funkcjonowania układu immunologicznego i skłonności genetycznych. Jakie są przyczyny powstawania przewlekłego kłębuszkowego zapalenia nerek? Przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek to stan, który występuję, gdy nie udaje się zwalczyć czynnika wywołującego zapalenie. Prowadzi do uszkodzenia struktury nerek, włóknienia miąższu i postępującego zaburzenia ich funkcji. Z czasem rozwija się przewlekła niewydolność nerek. Jedną z częstszych przyczyn jest nefropatia IgA. W jej przebiegu w kłębuszkach nerkowych odkładają się przeciwciała typu A. Choroba ta może rozwinąć się wtórnie do zapalenia naczyń tzw. plamicy Schönleina-Henocha, w zakażeniach lub samoistnie. Pozostałe przyczyny w większości są podobne do tych wywołujących ostre kłębuszkowe zapalenia nerek. Polecane dla Ciebie biegunka, wymioty zł syrop, dzika róża zł saszetki zł saszetki, owocowy zł Kłębuszkowe zapalenie nerek – objawy Objawy kłębuszkowego zapalenia nerek mogą być różnorodne, w zależności od jego typu i przyczyny. U części osób mogą pojawiać się niewielkie obrzęki albo wręcz przeciwnie, duże, uogólnione. Często chory jako pierwsze zauważa pojawienie się „worków pod oczami”, czyli obrzęku powiek, twarzy i kostek. Może temu towarzyszyć osłabienie i łatwa męczliwość. Pojawiają się utrata apetytu, nudności i wymioty. Czasami występuję gorączka oraz utrata masy ciała. Nadciśnienie tętnicze i towarzyszące mu objawy w postaci bólów z tyłu głowy to kolejny występujący symptom. Zapalenie kłębuszków nerkowych objawia się także zmianami w moczu. Nagłe pojawienie się czerwonego zabarwienia może wynikać z obecności w nim czerwonych krwinek. Pienienie się moczu jest z kolei wskazaniem do podejrzewania obecności zwiększonej ilości białka w moczu (białkomocz). U części chorych pojawiają się zmiany skórne, takie jak wysypka lub zółtaki powiek (czyli nagromadzenia nadmiaru cholesterolu w skórze). Kłębuszkowe zapalenie nerek może objawiać się występowaniem zakrzepicy, czyli zatkania przez zakrzepniętą krew żył lub tętnic oraz ostrą i przewlekłą niewydolnością nerek. Kłębuszkowe zapalenie nerek – diagnostyka. Jakie badania wykonać? Diagnostyką kłębuszkowych zapaleń nerek zajmuje się nefrolog, czyli lekarz od nerek. Pewne rozpoznanie choroby jest możliwe tylko na podstawie wykonania badania, którym jest biopsja nerki. Jest to badanie, w którym lekarz pobiera przezskórnie i przy pomocy specjalnej igły fragment miąższu narządu. Następnie jest on badany pod mikroskopem i to pozwala rozpoznać typ choroby. Wykonuje się ją w większości przypadków podejrzenia choroby kłębuszków, zwłaszcza przy nasilonych dolegliwościach. Wyjątkiem są dzieci, u których przyczyna schorzenia jest w większości przypadków znana i rzadko wymagają biopsji. Innymi podstawowymi badaniami są analiza moczu i krwi. W tym pierwszym zazwyczaj stwierdza się białkomocz, od niewielkiego do znacznego (dużą ilość białka w moczu określa się mianem zespołu nerczycowego). Ponadto obecny jest krwiomocz, czyli czerwone krwinki (erytrocyty), a także wykrywane są białe krwinki, czyli leukocyty. Obserwowane są zniekształcone erytrocyty, wałeczki ziarniste, nabłonkowe i woskowe. Jest to tzw. aktywny osad moczu. W badaniach krwi często stwierdza się wysoką kreatyninę i podwyższony poziom mocznika. Są to usuwane przez nerki produkty przemiany materii. Ich wzrost towarzyszy ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, które mogą się rozwinąć w przebiegu zapalenia kłębuszków nerkowych. W zależności od przyczyny mogą być obecne we krwi przeciwciała skierowane przeciwko czynnikom infekcyjnym lub przeciw organizmowi (nazywa się je autoprzeciwciałami). W glomerulopatii po zapaleniu gardła wykonuje się badanie ASO, czyli oznacza się miano antystreptolizyny O – przeciwciała atakującego cząstki bakterii. W diagnostyce są również przydatne USG nerek i USG pęcherza moczowego. Pozwalają wykryć część przyczyn kłębuszkowego zapalenia nerek oraz ocenić zmiany w miąższu nerek wywołane chorobą. Kłębuszkowe zapalenie nerek – leczenie W leczeniu stosuje się różne leki, w zależności od typu kłębuszkowego zapalenia nerek. W części z nich stosuję się terapię skierowaną na przyczynę choroby, jeżeli jest to wtórne zapalenie nerek. W glomerulopatii po zapaleniu gardła stosuje się odpowiedni antybiotyk. W przypadku obecności nadciśnienia tętniczego podaje się leki hipotensyjne (obniżające ciśnienie krwi). W niektórych zastosowanie mają także leki moczopędne (diuretyki). W zapaleniu nerek leczenie często skierowane jest na zmniejszenie odpowiedzi zapalnej organizmu, poprzez tłumienie układu immunologicznego. W tym celu stosuje się kortykosteroidy i różne leki immunosupresyjne cyklosporynę. W cięższych przypadkach chory wymaga zastosowania plazmaferez, czyli mechanicznego usuwania autoprzeciwciał z krwi oraz dializ. Warto wspomnieć o sposobach zapobiegania kłębuszkowemu zapaleniu nerek. Przede wszystkim należy dbać o prawidłowe nawodnienie i odżywienie organizmu. Można stosować w tym celu dostępne, np. w aptekach – elektrolity. Wskazane jest uprawianie sportu i unikanie używek, takich jak papierosy i alkohol. Nie powinno się przyjmować bez potrzeby leków, zwłaszcza przeciwbólowych. Istnieją również sposoby zmniejszania ryzyka wystąpienia określonych typów zapaleń kłębuszków. W bakteryjnym zapaleniu gardła należy szybko konsultować się z lekarzem i podawać antybiotyk, aby zapobiegać ostremu zapaleniu nerek. Powinno się również leczyć inne choroby, które mogą prowadzić do kłębuszkowego zapalenia nerek. Twoje sugestie Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym. Zgłoś uwagi Polecane artykuły Grypa żołądkowa – przyczyny, objawy. Ile trwa, jak długo można zarażać? Grypa żołądkowa (grypa jelitowa, „jelitówka", nieżyt żołądkowo-jelitowy) to wirusowa infekcja układu pokarmowego, której towarzyszą przede wszystkim biegunka i wymioty. Jest wycieńczającym organizm schorzeniem i może potrwać kilka dnia. Niezwykle istotne jest, aby pacjent z grypą jelitową dbał o nawodnienie organizmu oraz przestrzegał kilku zasad związanych z lekkostrawną dietą. Co jeść podczas grypy jelitowej, jak dużo płynów podawać dziecku oraz które probiotyki wybrać, aby wspierać jelita w walce z infekcją? Szkorbut – przyczyny, objawy i zapobieganie Szkorbut – choć kojarzy się głównie z osadzonymi w odległej historii opowieściami o przygodach marynarzy – stanowi nadal istniejące schorzenie. Gnilec, czyli inaczej właśnie szkorbut, to wielonarządowa choroba związana z niedoborem lub zupełnym brakiem w organizmie kwasu askorbinowego. Warto wiedzieć, w jaki sposób można jej uniknąć, a także co zrobić w przypadku zdiagnozowania szkorbutu. Krwiomocz – przyczyny, objawy i leczenie Krwiomocz, czyli hematuria, jest to stwierdzenie w badaniu ogólnym moczu obecności erytrocytów, czyli krwinek czerwonych. Wyróżnia się dwa rodzaje krwiomoczu: mikrohematurię oraz makrohematurie. Przyczyny krwiomoczu mogą być różne. Część z nich jest jedynie tymczasowa i niegroźna, a inne stanowią zagrożenie dla zdrowia. Co zrobić, kiedy w moczu znajduje się krew, jak wygląda leczenie krwiomoczu i czy krwiomocz w ciąży jest groźny dla dziecka? Róża - choroba skóry. Przyczyny, objawy i leczenie Róża jest zakaźną chorobą skóry wywoływaną przez paciorkowce beta-hemolizujące. Nie należy jej mylić z różyczką, która jest inną jednostką chorobową. Róża to zapalenie skóry i tkanki podskórnej rozprzestrzeniające się wzdłuż naczyń chłonnych skóry (powierzchowne zapalenie naczyń chłonnych). Bruceloza – objawy, rozpoznanie, leczenie Bruceloza (łac. brucellosis lub abortus epizooticus) to przewlekła i zakaźna choroba różnych gatunków zwierząt mogąca przenosić się również na człowieka. Bruceloza u ludzi wywoływana jest przez bakterie z rodzaju Brucella i charakteryzuje się bardzo zróżnicowanym obrazem klinicznym. Dzięki powszechnie stosowanym szczepieniom profilaktycznym zwierząt gospodarskich udało się wyeliminować chorobę w większości krajów. Tiki nerwowe - przyczyny, rozpoznanie, leczenie Tiki nerwowe to utrudniająca normalne funkcjonowanie przypadłość, która potrafi naprawdę uprzykrzyć życie dotkniętej nią osoby. Pozornie drobne i nieistotne odruchy, w wymiarze społecznym zadają ból obarczonej nimi osobie, ściągając nieprzychylną uwagę otoczenia, niezrozumienie i przyczepiając jej łatkę dziwaka. Ból kręgosłupa lędźwiowego — przyczyny i leczenie Na ból kręgosłupa lędźwiowego przynajmniej raz w życiu uskarża się prawie każdy człowiek. Niestety zwykle tego typu dolegliwości odczuwane są znacznie częściej. Odcinek lędźwiowy to bolesne miejsce głównie u ludzi dorosłych, choć czasami ból mogą też odczuwać dzieci – jest on uporczywy, potrafi naprawdę uprzykrzyć życie i uniemożliwić normalne funkcjonowanie. Niekiedy jest tak silny, że powoduje fizyczne unieruchomienie pacjenta, czasami nawet na dłuższy czas. Hipochondria – czym jest i jak sobie z nią radzić? W powszechnym użyciu termin „hipochondria" stosowany jest do opisu osób przesadnie przewrażliwionych na punkcie stanu swojego zdrowia i doszukujących się ciągle nowych schorzeń. W medycynie istnieje jednak specjalna jednostka chorobowa poświęcona temu zaburzeniu. Warto wiedzieć, jakie istnieją sposoby walki z tą uciążliwą przypadłością oraz jak poprawnie rozpoznać hipochondrię. Fot: Shidlovski / Ból nerki często utożsamiany jest z dolegliwościami ze strony kręgosłupa lędźwiowego. Przy różnicowaniu źródła zwraca się uwagę na towarzyszące symptomy, szczególnie ze strony układu moczowego, takie jak pieczenie podczas mikcji. Gdy bolą nerki, objawy obejmują także ogólne pogorszenie stanu zdrowia. Objawy bólu nerek zależą od czynników chorobotwórczych wpływających na pracę oraz kondycję miąższu narządu. Dyskomfort odczuwany w dolnej części pleców może pojawić się nagle, przybrać silny, pulsacyjny charakter lub nasilać się wraz ze zmianą pozycji. Dolegliwości można łagodzić objawowo, jednak ból nerki zwykle ustępuje na skutek leczenia przyczynowego, np. zażegnania infekcji bakteryjnej. Ból nerek – objawy i przyczyny Ból nerek często kojarzony jest z dolegliwościami ze strony kręgosłupa lędźwiowego, ze względu na bliską lokalizację narządów układu moczowego. Nerka to parzysty narząd znajdujący się w jamie brzusznej, w przestrzeni zaotrzewnowej, z tyłu żołądka i pod wątrobą, na wysokości dwóch ostatnich kręgów piersiowych i trzech pierwszych lędźwiowych. Lewa nerka często ulokowana jest nieco wyżej niż prawa, co nie stanowi niefizjologicznej anomalii. Przy różnicowaniu pierwotnego źródła dolegliwości należy zwrócić uwagę na towarzyszące jej symptomy i charakter odczuwanego dyskomfortu oraz okoliczności, w których się on nasila. Ból nerek ma tendencję do pojawiania się niespodziewanie i potrafi unieruchomić pacjenta, powodując szereg dodatkowych dolegliwości. Sprawia trudności w zmienianiu pozycji ciała, obniża apetyt czy wywołuje wysoką gorączkę, a nawet prowadzi do hiperpireksji, czyli stanu zagrażającego trwałym uszkodzeniem tkanki mózgowej ze względu na wysoką temperaturę wewnętrzną ciała. Przyczyny bólu nerki zwykle pojawiają się na skutek infekcji wirusowych i bakteryjnych układu moczowego, szczególnie narządów dolnego odcinka przewodu moczowego. Zobacz także: Ból nerek po alkoholu. Dlaczego alkohol szkodzi na nerki? Bezpośrednie objawy bólu nerek Bóle odczuwane w okolicy nerek zwykle świadczą o zaawansowanych zmianach i potrzebie leczenia. Dyskomfort o różnym charakterze i nasileniu to dominująca dolegliwość w przebiegu zaburzeń związanych z jakością funkcjonowania dotyczącą jednej nerki lub obu jednocześnie. Ból nerki, spowodowany przez patogeny chorobotwórcze lub bezpośrednie urazy ingerujące w spójność struktur narządu, najczęściej występuje w towarzystwie: objawów dyzurycznych, czyli różnorodnych dolegliwości związanych z zaburzeniami pojawiającymi się podczas oddawania moczu, głównie: bólu i pieczenia, częstomoczu w stosunku do normalnego trybu mikcji, skąpomoczu, czyli zmniejszenia dobowej ilości wydalanego moczu, bolesnego uczucia parcia na pęcherz w momencie jego wypełnienia, nagłej potrzeby oddania moczu czy trudności w utrzymaniu moczu; zmiany barwy i zapachu moczu – najczęściej jest on mętny lub ma mleczny kolor; zdarza się ropomocz; niekiedy ma prawidłową przejrzystości, ale jest podbarwiony krwią i wydziela nieprzyjemną woń; ogólnego spadku sił, utraty apetytu, dyskomfortu w dolnym odcinku pleców w trakcie poruszania się, tkliwości uciskowej okolic nerek. Zobacz film i dowiedz się, jak dbać o nerki: Zobacz film: Jak dbać o nerki? Źródło: x-news Ból nerki – objawy warunkowe Ból nerki oraz charakter dolegliwości mogą być różne, w zależności od stopnia zaawansowania i rodzaju choroby obciążającej narząd. W tego typu przypadkach obserwuje się również dodatkowe objawy miejscowe i ogólnoustrojowe. Wśród chorób odpowiedzialnych za bóle nerek znajdują się: zapalenie nerek: odmiedniczkowe, wywołane infekcją dolnych dróg moczowych przez bakterie Escherichia coli. Poza objawami dyzurycznymi bólom nerki towarzyszą: wysoka gorączka, dreszcze, nudności i złe samopoczucie; kłębuszkowe i śródmiąższowe – bólowi nerek towarzyszą bóle głowy, zmiana zabarwienia moczu, krwiomocz, obrzęki kostek i twarzy; kamica nerkowa – choroba spowodowana ograniczeniem światła moczowodu przez nierozpuszczalne kamienie, tzw. złogi. Objawom bólowym nerki wywołanym przez niedrożność tego typu towarzyszą dolegliwości bólowe lewej lub prawej nerki, promieniujące do pachwiny i lędźwi, oraz ostry zespół symptomów dyzurycznych; wodonercze, czyli stan wywołany wadami układu moczowego lub wpływem zmian nowotworowych, zwykle przebiegający bezobjawowo lub manifestujący mało charakterystyczne dolegliwości, takie jak słaby apetyt, podatność na infekcje układu moczowo-płciowego, dyskomfort promieniujący do spojenia łonowego i jąder oraz mdłości i zaburzenia mikcji. Ból nerek u dziecka zwykle występuje wraz ze wzdęciami i biegunką. Inne objawy zależą od lokalizacji przeszkody w odpływie moczu oraz stopnia zaawansowania wodonercza. Ból nerek w ciąży Dolegliwości bólowe lewej lub prawej nerki to powszechny stan występujący w przebiegu ciąży. Ból nerek i objawy dyzuryczne najczęściej występują w konsekwencji zapalenia nerek i infekcji dróg moczowych. Zobacz także: Jakie objawy daje ból nerek w ciąży? Czy można go leczyć domowymi sposobami? Bibliografia: 1. Górnicka J., „Choroby układu moczowego”, AWM, Warszawa 2012. 2. Keller H., „Choroby nerek”, Zdrowie, Wrocław 2014. 3. Myśliwiec M., „Choroby nerek”, PWL, Warszawa 2008. 4. Szczeklik A., „Interna Szczeklika”, Medycyna Praktyczna, Warszawa 2018. Czy artykuł okazał się pomocny? Ból nerek potrafi być bardzo silny, pulsować lub promieniować. Czasami można pomylić go z bólem odcinka lędźwiowego kręgosłupa lub bólem miesiączkowym. Jak i dlaczego bolą nerki i czy ból zawsze zwiastuje groźną chorobę? Gdzie bolą nerki? Nerki są ważnymi narządami wchodzącymi w skład układu moczowego – są parzyste, umiejscowione w jamie brzusznej w przestrzeni pozaotrzewnowej, po obu stronach kręgosłupa w okolicy lędźwiowej Zazwyczaj są symetryczne, ale ze względu na bliskie sąsiedztwo wątroby, prawa nerka leży nieco niżej niż lewa. Nerki otoczone są kilkoma mocno unaczynionymi osłonkami (torebką włóknistą, torebką tłuszczową, powięzią nerkową), których podrażnienie, np. w wyniku powiększenia się organu i rozciągnięcia osłonek, powoduje odczucia bólowe. Po co człowiekowi nerki? Nie ma mowy o zdrowiu bez sprawnych nerek. Codziennie przepływa przez nie około 1500 litrów krwi, a narządy te oczyszczają krew 300 razy na dobę. Do podstawowych zadań nerek należy: Funkcja wydalnicza – usuwanie wraz z moczem szkodliwych produktów przemiany materii, toksyn, leków, nadmiaru wody Funkcja homeostatyczna – utrzymywanie stałości środowiska wewnętrznego, równowagi kwasowo-zasadowej, poziomu ciśnienia tętniczego krwi i elektrolitów Funkcja wewnątrzwydzielnicza – produkcja aktywnych postaci witaminy D3, produkcja erytropoetyny (hormonu peptydowego odpowiadającego za liczbę erytrocytów i retikulocytów oraz stężenie hemoglobiny) W przypadku uszkodzenia struktur nerek, narządy nie są w stanie prawidłowo i wydajnie filtrować krwi, a w organizmie zbierają się substancje szkodliwe. U pacjentów z upośledzoną pracą nerek wdraża się leczenie nerkozastępcze, czyli dializy lub transplantację narządu. Możliwe jest życie z jedną nerką – dotyczy to osób urodzonych z pojedynczym narządem, pacjentów po utracie nerki oraz po przeszczepie nerki od lub dla bliskiej osoby. Jeśli układ moczowy pacjenta działa prawidłowo, jedna nerka spełnia swoją rolę wystarczająco wydajnie, by przeżyć z nią długie lata, a ryzyko zachorowania na niewydolność nerek jest wówczas takie samo, jak u populacji ogólnej. >> Tu znajdziesz: Leki i suplementy diety na zapalenie pęcherza moczowego Ból nerek – objawy Ból nerek bywa mylony z bólem odcinka lędźwiowego kręgosłupa, jednak nieco się od niego różni. Często towarzyszą mu też objawy dyzuryczne, czyli różnego typu trudności i dyskomfort związany z oddawaniem moczu. Jak zatem boli nerka? Ból nerek zlokalizowany jest u dołu pleców, po obu stronach kręgosłupa lub tylko po jednej jego stronie Ból może promieniować poziomo Ból bywa ostry, pulsujący, występujący w postaci ataków po jednej lub obu stronach, nasilający się przez kilka dni Możliwy jest ból ciągły, odczuwany jako ciągnięcie w okolicy lędźwiowej Ból nerek zazwyczaj nasila się podczas uderzenia lub podskoku, dlatego lekarz w trakcie badania zazwyczaj opukuje okolicę nerek Bólowi nerek może towarzyszyć bolesność podczas oddawania moczu, bolesne parcie na pęcherz, częstomocz, skąpomocz, trudności w utrzymaniu moczu Może zmieniać się kolor moczu ze słomkowego na brązowy, różowy lub czerwony Może pojawiać się niepokojący zapach moczu, a mocz staje się mętny lub pienisty Wraz z dolegliwościami bólowymi, może pojawiać się silne zmęczenie, zawroty głowy, nudności Może pojawić się opuchlizna twarzy (zwłaszcza oczu) i nóg Żurawiana - naturalny antybiotyk Żurawiana działa zakwaszająco, a przez to przeciwbakteryjnie na mocz. Żurawian sprawia, że bakterie chorobotwórcze nie przytwierdzają się do ścian dróg moczowych i pęcherza moczowego, tylko są wydalane, przez co nie dochodzi do infekcji. Zamów produkt Możliwe przyczyny bólu nerek Lekarze rozróżniają wiele schorzeń i problemów objawiających się bólem nerek o różnym nasileniu. Każdy pacjent odczuwający ból nerek, zwłaszcza jeśli towarzyszą temu objawy dyzuryczne i ogólnoustrojowe (np. nudności, które mogą świadczyć o gromadzeniu się produktów ubocznych przemiany materii w organizmie), powinien pilnie skontaktować się z lekarzem i wykonać odpowiednie badania. Pośród możliwych przyczyn bólu nerek można wymienić Odmiedniczkowe zapalenie nerek Pacjent początkowo odczuwa ból w okolicy lędźwiowej, promieniujący do pachwiny oraz typowe objawy zapalenia pęcherza – pieczenie w czasie oddawania moczu, parcie na mocz, zaczerwienienie okolic cewki moczowej. Tym objawom mogą towarzyszyć nudności i wymioty, złe samopoczucie, gorączka. Najczęstszą przyczyną choroby jest dostanie się do układu moczowego bakterii bytujących w układzie pokarmowym – w 80 proc. przypadków jest to Escherichia coli. Odmiedniczkowe zapalenie nerek rozwija się często po zaniedbanych infekcjach pęcherza, a jego najcięższą postacią jest urosepsa, czyli zespół reakcji zapalnych w wyniku przedostania się bakterii do krwi. Kłębuszkowe zapalenie nerek Przyczyną są przebyte infekcje wirusowe i bakteryjne, dlatego schorzenie dość często dotyka dzieci. W wyniku walki organizmu np. z wirusem ospy wietrznej czy pneumokokami, w kłębuszkach nerkowych gromadzą się komórki zapalne (limfocyty i leukocyty) i białka krwi (przeciwciała), a prawidłowe komórki kłębuszka namnażają się. Choroba może przebiegać bezobjawowo i bezboleśnie, czasami jednak towarzyszy jej ból okolicy lędźwiowej, nietypowa barwa moczu, pienisty mocz, obrzęki twarzy i kostek, brak apetytu, gorączka. Kłębuszkowe zapalenie nerek może być ostre (przemijające, pozwalające na całkowity powrót do zdrowia) i przewlekłe (trwające latami, powoli wyłączające coraz więcej kłębuszków nerkowych i prowadzące do przewlekłej niewydolności nerek). Kamica nerkowa Początkowo może przebiegać bezobjawowo lub skąpoobjawowo, a pierwsza manifestacja choroby to napad kolki nerkowej – silny, przerywany ból w okolicy lędźwiowej spowodowany zablokowaniem naturalnej drogi odpływu moczu przez złogi, czyli tzw. kamienie nerkowe. Ból może być obezwładniająco silny, może mu też towarzyszyć gorączka, krwiomocz, nudności i wymioty, zakażenie dróg moczowych. Kamica nerkowa występuje u 1-2 proc. populacji, najczęściej u mężczyzn w średnim wieku. Nasilenie objawów bólowych może pojawić się po spożyciu alkoholu i nadmiernym wysiłku fizycznym. Leczenie kamicy nerkowej ma na celu usunięcie złogów kamieni nerkowych, współcześnie wykonuje się zabiegi litotrypsji pozaustrojowej, przezskórnej nefrolitotrypsji, ureterorenoskopię, RIRS lub klasyczne leczenie operacyjne. Torbiele nerek Występują nawet u 30 proc. populacji – najczęściej to torbiele proste niewielkich rozmiarów, niedające żadnych objawów. Jeśli jednak ich średnica jest większa niż 5 cm, pacjent może odczuwać ból w odcinku lędźwiowym oraz uczucie „pełności” i ucisku w jamie brzusznej. Torbiele te nie są groźne i zazwyczaj wykrywane są przypadkowo. Jeśli są duże i powodują dyskomfort, można je usunąć. Groźniejsza jest genetyczna choroba nazywana wielotorbielowatym zwyrodnieniem nerek, gdzie torbiele występują w korze i rdzeniu nerki i mogą powodować kamicę nerkową lub schyłkową niewydolność nerek wymagającą leczenia nerkozastępczego. Choroba może przez długi czas nie dawać żadnych objawów, niektórzy pacjenci odczuwają bóle w okolicach lędźwi i stwierdza się u nich nadciśnienie tętnicze. Nowotwór nerki Rak nerki, nazywany też rakiem nerkowokomórkowym (RCC) dotycz aż w 90 proc. diagnozowanych złośliwych nowotworów nerek. Choroba długo nie daje żadnych objawów, w rzadkich przypadkach na wystarczająco wczesnym etapie pojawiają się wszystkie trzy możliwe symptomy, czyli tzw. triada Virchowa: wyczuwalny guz (zgrubienie), ból okolicy lędźwiowej, krwiomocz. Rak nerki najczęściej wykrywany jest przypadkowo, podczas rutynowych badań lub diagnostyki innych chorób, niestety często już w zaawansowanym stadium. U chorych obserwuje się wówczas również spadek masy ciała, nocne poty, podwyższoną temperaturę ciała, bóle mięśni, wysokie ciśnienie. Inne możliwe przyczyny bólu Pośród innych przyczyn bólu nerek wymienia się ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, nefropatię zaporową, ropień okołonerkowy. Wiele osób skarży się na ból nerek po spożyciu alkoholu – przyczyną może być znaczne odwodnienie organizmu lub zaostrzenie objawów kamicy nerkowej. Innych pacjentów ból nerek dotyka tylko rankami – może to świadczyć o rozwoju choroby o podłożu infekcyjnym. Niepokoić powinien również ból nerek w czasie menstruacji (może świadczyć o endometriozie) oraz w czasie ciąży (nerki pracują wówczas ciężej i filtrują więcej krwi, gdy jednak pojawiają się problemy z oddawaniem moczu, konieczna jest pilna wizyta u lekarza). Diagnostyka problemów z nerkami Lekarzem specjalizującym się w chorobach nerek jest nefrolog, niektóre z badań diagnostycznych może jednak zlecić również lekarz rodzinny lub urolog. Po szczegółowym wywiadzie chorobowym i badaniu fizykalnym, lekarze mogą skierować pacjenta na: ogólne badanie moczu badania laboratoryjne z krwi (stężenie kreatyniny i wyliczenie GFR, stężenie mocznika i kwasu moczowego, równowaga kwasowo - zasadowa, morfologia) USG nerek urografię, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny biopsję nerek (jedynie w uzasadnionych przypadkach) Leczenie bólu nerek Leczenie bólu nerek to przede wszystkim leczenie choroby wywołującej ból. By pacjent dotrwał we względnym komforcie do zabiegu lub końca leczenia podstawowego, lekarz może zalecić przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (wymagana ostrożność w przypadku niewydolności nerek), innych środków przeciwbólowych i leków rozkurczowych. Bardzo ważne jest nawadnianie organizmu, pomagają też surowce roślinne: żurawina, ziele nawłoci, macierzanka, skrzyp, korzeń pietruszki, mącznica lekarska. Warto zapytać lekarza lub farmaceutę o preparaty wspomagające prawidłowe funkcje układu moczowego, np. zwiększające diurezę, łagodzące stany zapalne czy działające profilaktycznie przeciwko kamicy nerkowej – wiele z nich jest dostępnych bez recepty, jednak nie wszystkie polecane są przy niektórych chorobach nerek. Najważniejsze jednak, to nie lekceważyć bólu, każde podejrzane dolegliwości w okolicach lędźwi skonsultować z lekarzem i wykonać choćby podstawową diagnostykę (badanie ogólne moczu, morfologia). Wiele chorób nerek rozwija się powoli i w ukryciu, a gdy wreszcie zamanifestują się silnym bólem, nerki mogą być już w bardzo złym stanie. Profilaktyka chorób nerek zapobieganie infekcjom układu moczowego – przestrzeganie higieny, wypijanie przynajmniej 2 litrów płynów dziennie (najlepiej nisko zmineralizowanej wody i niesłodzonego soku z żurawiny) regularne wykonywanie badań krwi i moczu, od czasu do czasu USG jamy brzusznej aktywność fizyczna przynajmniej przez 30 min dziennie zdrowa dieta (unikanie smażonego mięsa i cukru, wzbogacenie menu warzywami, produktami pełnoziarnistymi, niskotłuszczowym nabiałem, ziołami, zjadanie małych porcji) odpowiednia ilość snu przyjmowanie leków zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty, nie nadużywanie leków leczenie chorób zakaźnych pod okiem lekarza rezygnacja z alkoholu i papierosów Kiedy pojawia się ból nerek (nerki) to znak, że dzieje się coś poważnego. Patologiczne zmiany zachodzące w tych narządach często nie dają żadnych objawów. Dlatego tak ważne jest ustalenie przyczyny bólu w okolicy lędźwiowej oraz szybkie jego zwalczenie, ponieważ może być on na tyle nasilony, że będzie uniemożliwiał pacjentowi normalne funkcjonowanie. 1. Ból nerek - czym jest? Jakie objawy mogą mu towarzyszyć? 2. Najczęstsze przyczyny bólu nerek 3. Leczenie bólu nerek 4. Domowe sposoby na ból nerek 5. Choroby nerek - profilaktyka, czyli jak uniknąć bólu nerek Ból nerek - czym jest? Jakie objawy mogą mu towarzyszyć? Nerki zlokalizowane są w jamie brzusznej w okolicy lędźwiowej symetrycznie po obu stronach kręgosłupa. Prawa nerka sąsiaduje z wątrobą i woreczkiem żółciowym, a lewa z żołądkiem i śledzioną. Zazwyczaj kiedy pierwszy raz pojawia się ból w okolicy lędźwiowej często mylony jest z bólem kręgosłupa lub brzucha. Dlatego też we właściwym postawieniu diagnozy pomagają zazwyczaj tzw. objawy dyzuryczne z którymi występuje ból nerek (nerki). Należą do nich takie dolegliwości ze strony układu moczowego jak: nagłe parcie na pęcherz, któremu towarzyszy ból, dyskomfort i dolegliwości bólowe podczas oddawania moczu, częste oddawanie moczu oraz trudności z jego utrzymaniem. Natomiast sam ból nerki może mieć różny charakter i nasilenie. Generalnie pojawia się on nagle, jest silny i przebiega falami o różnej częstotliwości (ból pulsujący). Kiedy dolegliwości wzmagają się stopniowo w ciągu kilku kolejnych dni najprawdopodobniej dopadła chorego kolka nerkowa. Gwałtowne ataki mają związek z uciskiem spowodowanym zatrzymaniem moczu. Ból nerki może mieć również charakter przewlekły, co ma związek z bólem somatycznym, który jest niespecyficzny i bardzo subiektywny. W celu dokonania diagnostyki pomocny bywa dokładny wywiad przeprowadzony z chorym na temat dolegliwości bólowych oraz badania diagnostyczne jak i przedmiotowe. Ból nerek rozpoczyna się z jednej strony i promieniuje do środka pleców, rozprzestrzeniając się poziomo. Wzmaga się podczas ruchu i uderzania. Dlatego lekarz dokonując diagnostyki opłukuje okolice nerek. Ból nerki potwierdza również wzmożone napięcie mięśniowe w jej okolicy. Jeśli chodzi o pomocne badania to oczywiście wykonuje się analizy na podstawie próbki krwi i moczu. W dalszej diagnostyce wykonywane są USG, spiralna tomografia komputerowa, urografia oraz scyntografia. Nie tylko ból nerek (nerki) w okolicy lędźwiowej może świadczyć o zaburzeniu ich funkcjonowania. Inne niepokojące objawy to obecność krwi w moczu, ból w podbrzuszu (zapalenie pęcherza moczowego), obrzęki, narastające stopniowo, skąpomocz i bezmocz, wielomocz, występujący niezależnie od ilości przyjmowanych płynów, ból nerki (lewej lub prawej) pojawiający się po wypiciu alkoholu. Najczęstsze przyczyny bólu nerek Ból nerek pojawia się jako sygnał, że dzieje się coś poważnego. Dlatego też zawsze powinien on podlegać dogłębnej diagnostyce przeprowadzonej przez specjalistę. O jakich schorzeniach może świadczyć ból w okolicy lędźwiowej? Kolka nerkowa / kamica nerkowa Na skutek zatkania moczowodu przez kamień moczowy dochodzi do wzrostu ciśnienia w górnym odcinku układu moczowego. Charakterystyczny ból dla kolki nerkowej jest nagły, silny i bardzo ostry. Promieniuje on od okolicy lędźwiowej do pęcherza, cewki i zewnętrznej powierzchni uda. Zaostrzeniu kamicy towarzyszą również częstomocz, bolesne parcie na pęcherz, nudności, wymioty oraz wzdęcia. Zapalenie nerek Najczęściej występującą formą zapalenia nerek jest kłębuszkowe zapalenie nerek. Daje ono zmiany w badaniu ogólnym moczu, ale nie wiąże się z dolegliwościami bólowymi. Najczęstszą przyczyną kłębuszkowego zapalenia nerek są wirusy lub bakterie. Stan chorego zaczyna się pogarszać po upływie tygodnia od pierwotnej infekcji. Pojawiają się takie objawy jak: obrzęki, kłopoty z oddawaniem moczu, nadciśnienie tętnicze i sporadycznie gorączka. Na skutek przyjmowania leków nefrotoksycznych rozwija się śródmiąższowe zapalenie nerek. Do tego typu farmaceutyków, powodujących polekowe uszkodzenie nerek, należą niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz niektóre antybiotyki. Stan zapalny rozwijający się w tkance śródmiąższowej nerek i cewce nerkowej daje szereg objawów: gorączkę, tępy ból nerek, wysypkę plamisto - grudkową o różnej lokalizacji i skąpomocz. Niekiedy pojawiają się również: krwiomocz i bóle przebieg, prowadzący nawet do niewydolności nerek ma ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek. Główną przyczyną choroby jest zakażenie wywołane przez E. Coli. Bakteria ta stanowi fizjologiczną florę bakteryjną jelit i za pomocą struktur układu moczowego może ona przedostać się do nerek. Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest powikłaniem jakie może rozwinąć się w wyniku zapalenia pęcherza wywołanego właśnie przez E. Coli. W przebiegu schorzenia pojawia się ból w okolicy kręgosłupa, który pacjenci określają jako trudny do zniesienia. Dodatkowo pojawia się wysoka gorączka, krwiomocz, nudności, wymioty, bolesne parcie na mocz i pieczenie podczas jego oddawania. Poddany analizie mocz zawiera dużą ilość czerwonych i białych krwinek oraz bakterie. Wodonercze O wodonerczu mówimy, kiedy dochodzi zatrzymania moczu w nerce. Często wodonerczu towarzyszy infekcja w drogach moczowych, a w jej przebiegu pojawia się gorączka. Niekiedy pacjenci skarżą się również na dysfunkcje przewodu pokarmowego. Generalnie narastające stopniowo wodonercze nie daje objawów. Natomiast gdy pojawia się ono gwałtownie może dawać symptomy charakterystyczne dla kolki nerkowej. Wodonercze rozwija się na skutek nefropatii zaporowej. Ma ona związek z utrudnionym odpływem moczu w drogach moczowych z powodu ich niedrożności. Ta zaś może być spowodowana przez powiększona prostatę, nowotwór macicy, jajnika lub guza okrężnicy, tętniaka aorty czy też tętnic biodrowych. Torbiel nerki Torbiel nerki to przestrzeń w obrębie jej miąższu, w której znajduje się płyn. Kiedy torbiele są małe nie dają objawów. Inaczej jest w przypadku tych większych, których średnica przekracza 5 cm. Wtedy pacjent odczuwa nieprzyjemne dolegliwości bólowe w okolicy nerek oraz uczucie pełności w jamie brzusznej. Torbiele oceniane są na podstawie badania USG. Małe podlegają regularnej kontroli, natomiast większe - usunięciu. Nowotwór nerki Dla guza nerki charakterystyczne jest, że początkowo nie daje żadnych objawów, więc jeśli nie zostanie on wykryty przypadkowo, to kiedy wystąpią dolegliwości jego stadium zaawansowania jest już wysokie, co daje złe rokowania. Znacznym czynnikiem ryzyka jest palenie papierosów, ponieważ substancje zawarte w dymie tytoniowym działają bardzo szkodliwie na nerki. Nowotwór nerki to problem, który dotyka najczęściej mężczyzn po 45 - tym roku życia oraz kobiet między 55 - tym a 74 - tym rokiem życia. U chorych objawy pojawiają się raczej pojedynczo. Należą do nich: krwiomocz, ból nerek (nerki) o charakterze kolkowym lub tępym. Jak również symptomy ogólne: gorączka, nocne poty, ogólne wyniszczenie i spadek masy ciała, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zapalenie wielomięśniowe. Rak nerki wykazuje umiarkowaną wrażliwość na radioterapię i chemioterapię, dlatego zwykle lekarz decyduje się na zabieg chirurgiczny polegający na jego usunięciu. Leczenie bólu nerek Ból nerek, szczególnie w przypadku kolki nerkowej, jest bardzo intensywny. Dlatego gdy bolą nerki można sięgnąć po niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (NLPZ). Środki te dodatkowo zmniejszają obrzęk moczowodu i łagodzą zapalenie nerek. Do najbardziej rekomendowanych należą ibuprofen, ketoprofen oraz diklofenak. Wśród leków łagodzących objawy związane z kolką nerkową nie może zabraknąć również środków o działaniu rozkurczowym, hioscyna, papaweryna, drotaweryna. Kiedy w obrębie dróg moczowych występuje infekcja bakteryjna i jest to potwierdzone badaniem labolatoryjnym moczu wtedy konieczna jest odpowiednia antybiotykoterapia, którą to zawsze ordynuje lekarz. Niekiedy antybiotyki stosuje się również w przypadku zapalenia nerek (ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek).Nie mniej jednak leczenie bólu nerek powinno ściśle wiązać się z jego przyczyną i nie zawsze jego podstawą są środki farmakologiczne. Dany lek może stanowić natomiast uzupełnienie bardziej bądź mniej inwazyjnej interwencji chirurgicznej i doraźnie łagodzić ból. W przypadku kamieni zalegających w nerkach, które nie mogą być samoistnie wydalone wydobywa się je endoskopowo po wcześniejszym ich rozkruszeniu falą ultradźwiękową. Jeśli chodzi natomiast o inne jednostki chorobowe często wymagana jest interwencja chirurgiczna oraz hospitalizacja. Grunt to właściwie zdiagnozować przyczynę bólu nerek. Domowe sposoby na ból nerek Ból nerek pojawia się dość nagle i nie zawsze mamy możliwość od razu wybrać się się do lekarza. Oprócz dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych i rozkurczowych warto wiedzieć, że na ból o charakterze kolki pomaga ciepło. Które zadziała dodatkowo rozkurczowo i rozluźniająco na mięśnie gładkie dróg moczowych. Dlatego w momencie odczuwania dolegliwości bólowych należy przyłożyć termofor lub poduszkę elektryczną do newralgicznego miejsca. Ciepłe okłady bywają również pomocne na bóle związane z zapaleniem pęcherza moczowego. Kiedy ból związany jest z zaostrzeniem kamicy nerkowej nie należy się kłaść. Chodzenie ułatwia przesuwanie się złogów kamieni w kierunku pęcherza. Dodatkowo w procesie tym pomaga odpowiednie nawodnienie. Należy wypić nawet do 4 litrów płynów na dobę. Oczywiście z pomocą przychodzą również ziołowe preparaty o działaniu moczopędnym, rozkurczowym i odkażającym na drogi moczowe, Rowatinex. Nie mniej jednak są to jedynie preparaty wspomagające leczenie kamicy i w połączeniu z dużą ilością płynów mogą pomóc pozbyć się kamieni z układu moczowego. Sprawdzają się również w profilaktyce. Oczywiście jeśli ból nerek jest nie do zniesienia lub połączony jest z wysoką gorączką czy też krwiomoczem lub gdy pojawiają się inne niepokojące objawy podczas oddawania moczu należy niezwłocznie udać się do lekarza. Jeśli wizyta u nefrologa nie jest od razu możliwa pomocy powinien udzielić lekarz rodzinny, który zleci wykonanie podstawowych badań krwi i moczu oraz wskaże jak postępować na dalszym etapie choroby. Choroby nerek - profilaktyka, czyli jak uniknąć bólu nerek Podobnie jak w przypadku wielu innych schorzeń tak i choroby nerek wymagają odpowiedniej profilaktyki, która pozwoli chronić się przed ich poważnymi konsekwencjami. W końcu nerki to bardzo ważny narząd, który codziennie oczyszcza 1,5 litra krwi. Pełnią one również funkcje wewnątrzwydzielnicze. To dzięki nim w organizmie wytwarzane są krwinki czerwone oraz aktywna postać witaminy D. Co więcej właściwie działające nerki zapewniają równowagę kwasowo - zasadową oraz regulują ciśnienie tętnicze. Przede wszystkim, aby unikać chorób nerek należy ograniczyć używki (alkohol, papierosy), ale również i nadmiar niesteroidowych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. W diecie trzeba zadbać o odpowiednie nawodnienie (wypijać 2 litry płynów dziennie), unikać nadmiaru soli oraz komponować pełnowartościowe i zbilansowane posiłki. Bardzo ważne jest też zapobieganie infekcjom układu moczowego oraz ich nawrotom. Częste sięganie po furaginę - lek dostępny bez recepty na zapalenie pęcherza, nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem. Bakterie chorobotwórcze mogą po przez cewkę moczową dostać się do pęcherza, a stamtąd drogą moczowodu do nerek, powodując stan zapalny. W niektórych przypadkach koniecznie należy zgłosić się do lekarza, wykonać odpowiednie badania oraz zastosować celowaną antybiotykoterapię. Powinny o tym pamiętać osoby, które cierpią na częste nawroty zakażeń dróg moczowych. W profilaktyce infekcji układu moczowego ważna jest odpowiednia higiena, unikanie przygodnych stosunków seksualnych, dbanie o ubiór adekwatny do pogody, niewstrzymywanie moczu w pęcherzu oraz sięganie po standaryzowane preparaty z żurawiną wielkoowocową, soki naturalne. W przypadku osób u których została zdiagnozowana kamica nerkowa również bardzo ważna jest profilaktyka. Mowa tutaj o unikaniu pokarmów, które mogą powodować tworzenie się złogów (wszystko zależy od rodzaju kamicy), a także dbaniu o dostarczanie odpowiedniej ilości płynów. Profilaktycznie można sięgać po napary ziołowe o właściwościach moczopędnych i rozkurczowych oraz po wody lecznicze o korzystnym działaniu w przypadku chorób układu moczowego, np. woda lecznicza JAN. Ból nerki oznacza, że coś niepokojącego dzieje się w drogach moczowych. Jest to sygnał, że nie warto zwlekać z wizytą u lekarza. Nawet jeśli pomylimy go z bólem pleców to po wykonaniu podstawowych badań moczu może się okazać, że konieczne będzie jednak dalsza diagnostyka, w tym USG układu moczowego. Potocznie mówi się, że nerki umierają po cichu, nie dając w początkowej fazie choroby żadnych objawów. Dlatego aby nie musieć walczyć z bardzo silnym i niekiedy trudnym do zniesienia bólem nerki warto mieć świadomość jak ważna w przypadku chorób tego narządu jest Duława J.; Czynniki rozwoju kamicy nerkowej; Forum Nefrologiczne 2009, tom 2, nr 3, 184–188 [dostęp online]. Szymański M. i inni; Nerkowe działania niepożądane związane ze stosowaniem NLPZ; Geriatra; 2014; 8: 1-9 [dostęp online]. Kto dla Was pisze? Ekspert o sobie: Nazywam się Karina Braja. Z zawodu oraz z zamiłowania jestem farmaceutą. Jako absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie realizuję się pracując na co dzień z osobami starszymi i chorymi w aptece, gdzie pomoc drugiemu człowiekowi jest czymś zupełnie naturalnym. Kocham zwierzęta. Mam psa i kota. Uwielbiam literaturę hiszpańską, nadmorskie klimaty oraz jazdę na rowerze. Artykuł nie stanowi porady medycznej, ani opinii farmaceuty lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pytającego. Uzyskane informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady. Masz pytania? Napisz po bezpłatną poradę: farmaceuta@ Zapalenie nerek to poważna choroba - w tym przypadku leczenie domowe nie pomoże. Zapalenie nerek - niezależnie od tego, czy jest to kłębuszkowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek czy odmiedniczkowe zapalenie nerek - wymaga konsultacji z lekarzem. Jakie są przyczyny i objawy zapalenia nerek? Na czym polega leczenie? Jaka dieta jest wskazana? Spis treściKŁĘBUSZKOWE ZAPALENIE NEREKWstrzymywanie moczu szkodzi nerkom! [#TOWIDEO]W Polsce 95 proc. osób z przewlekłą chorobą nerek nie wie o schorzeniuCEWKOWO-ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREKCukrzyca niszczy nerki Zapalenie nerek to choroba, w przebiegu której stan zapalny obejmuje nerki. Wyróżnia się kłębuszkowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek i odmiedniczkowe zapalenie nerek. Niezależnie od rodzaju zapalenia nerek, konieczne jest specjalistyczne leczenie - to domowe nie pomoże, a może wręcz nasilić objawy chorobowe. Konsekwencją mogą być groźne powikłania. KŁĘBUSZKOWE ZAPALENIE NEREK 1. Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek Ostre popaciorkowcowe kłębuszkowe zapalenie nerek Przyczyny Ostre popaciorkowcowe kłębuszkowe zapalenie nerek jest immunologicznie uwarunkowaną postacią glomerulopatii [czyli choroby kłębuszków nerkowych], która występuje po przebytej infekcji paciorkowcami β-hemolizującymi grupy A dróg oddechowych lub skóry. Okres zdrowienia po przebytej infekcji dróg oddechowych zostaje przerwany po około 2-3 tygodniach wystąpieniem objawów ze strony nerek, które są wynikiem odkładania się w kłębuszkach nerkowych kompleksów immunologicznych i aktywacją dopełniacza [czyli białka odpornościowego]. Objawy Po około 2 tygodniach od wygaśnięcia ostrej infekcji gardłowej lub skórnej pojawiają się objawy ogólnego osłabienia z towarzyszącą mikrohematurią [krwinkomoczem] i białkomoczem. Rzadziej występuje: nadciśnienie tętnicze obrzęki bóle w okolicy lędźwiowej bóle głowy senność napady padaczkowe będące skutkiem obrzęku mózgu Może wystąpić również przełom nadciśnieniowy z objawami niewydolności lewokomorowej, takimi jak obrzęk płuc i duszność. Warto wiedzieć, że u połowy chorych przebieg może być bezobjawowy. Diagnostyka i badania W badaniu ogólnym moczu stwierdza się erytrocyturię, białkomocz oraz wałeczkomocz czerwonokrwinkowy, a w morfologii krwi zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika, wzrost miana antystreptolizyn i anty-DNA-azy B oraz zmniejszone stężenie dopełniacza. Dla rozpoznania ostrego popaciorkowcowego kłębuszkowego zapalenia nerek najistotniejsze znaczenie ma wywiad wskazujący na przebycie infekcji paciorkowcowej, stwierdzenie obecności paciorkowców w wymazach z gardła lub skóry, wzrost miana ASO (odczyn anty-streptolizynowy) oraz zmniejszenie stężenia dopełniacza. W rozpoznaniu różnicowym uwzględnia się chorobę Bergera oraz szybko postępujące zapalenie kłębuszkowe nerek. Leczenie Leczenie opiera się na stosowaniu antybiotyków aktywnych względem stwierdzonych paciorkowców, a także na ograniczaniu podaży płynów i podawaniu diuretyków pętlowych przy obecności obrzęków. U chorych z nadciśnieniem tętniczym wskazane jest podawanie leków przeciwnadciśnieniowych, takich jak blokery kanałów wapniowych, inhibitory konwertazy, sartany czy beta-blokery. Oprócz tego zaleca się chorym ograniczenie podaży białek. Rokowanie Całkowite wyleczenie obserwuje się u około 90 proc. dzieci i 50 proc. dorosłych. Zgon może być wynikiem przewodnienia organizmu oraz przełomu nadciśnieniowego. Warto pamiętać, że utrzymywanie się śladowego krwinkomoczu lub białkomoczu przez okres kilku miesięcy może być pierwszym objawem chronicyzacji procesu chorobowego, które doprowadzić może po latach do rozwoju przewlekłej mocznicy. Wstrzymywanie moczu szkodzi nerkom! [#TOWIDEO] Sprawdź, jak dbać o nerki Ostra poinfekcyjna glomerulopatia Spowodowana jest posocznicą wywołaną innymi niż paciorkowce bakteriami (np. Meningococcus, Pneumococcus, Salmonella), wirusami (np. HBV, HIV) lub pasożytami. Występujące u chorych objawy są zazwyczaj łagodniejsze niż w glomerulopatii popaciorkowcowej. Warto pamiętać, że choroba ulega najczęściej całkowitemu wyleczeniu po opanowaniu zakażenia. Ostre glomerulopatie w przebiegu chorób układowych Do chorób wywołujących tego rodzaju kłębuszkowe zapalenia nerek zalicza się toczeń układowy, zespół Good-pasture’a, chorobę Schӧnleina-Henocha oraz pewne postacie zapalenia naczyń (vasculitis) w przebiegu zespołu Wegenera czy Churga-Strauss. a) TOCZNIOWE POWIKŁANIA NERKOWE Przyczyny: Największy udział w powstawaniu powikłań nerkowych w przebiegu tocznia układowego mają nukleosomy. Łączenie kationowej części nukleosomu z anionowymi składnikami naczyń włosowatych są przyczyną powstawania w kłębuszkach nerkowych depozytów złożonych z nukleosomów i przeciwciał antynukleosomowych. Objawy: Oprócz ogólnych objawów tocznia takich jak: wykwity skórne wypadanie włosów bóle stawów zapalenie błon surowiczych obecne są objawy nerkowe, które zależne są od rodzaju i rozległości zmian kłębuszkowych. W przypadku występowania w kłębuszkach nerkowych zmian minimalnych obecny jest niewielki białkomocz, krwinkomocz i wałeczkomocz czerwonokrwinkowy. Natomiast u chorych ze zmianami błoniastymi lub błoniastorozrostowymi – występuje zespół nerczycowy. Diagnostyka, badania: Ustala się je na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego, jak i występowania przeciwciał anty-ANCA, anty-dsDNA, anty-C1q oraz antynukleosomowych. Mogą również być obecne przeciwciała antyfosfolipidowe, które odpowiadają za powstawanie zakrzepicy naczyń krwionośnych mózgu, serca lub innych narządów i które mogą być przyczyną występowania nawrotowych poronień. Oprócz tego często w morfologii krwi stwierdza się leukopenię i trombocytopenię. Leczenie: W leczeniu stosuje się pulsowe dożylne podawanie prednizolonu przez 5 do 7 dni, a następnie przechodzi się na doustne stosowanie glikokortykosteroidów i leków immunosupresyjnych takich jak cyklofosfamid, azatiopryna, cyklosporyna A czy mykofenolan mofetilu. b) ZESPÓŁ GOODPASTURE’A Jest wywołany obecnością autoprzeciwciał klasy IgG, które skierowane są przeciwko błonie podstawnej kłębuszków nerkowych. Charakterystyczne jest to, że przeciwciała te dają krzyżową reakcję z białkami błony podstawnej pęcherzyków płucnych. Objawy: Zespół Goodpasture’a występuje zazwyczaj u mężczyzn poniżej 40. roku życia i objawia się krwawieniami z dróg oddechowych (krwioplucie), które często poprzedzają obraz kliniczny szybko postępującego kłębuszkowego zapalenia nerek. Zdarza się, że tylko nerki są objęte procesem chorobowym. Diagnostyka i leczenie: Opiera się na stwierdzeniu w surowicy krwi obecności przeciwciał przeciw błonie podstawnej kłębuszków (anty-GBM). Oprócz tego w badaniu immunofluorescencyjnym bioptatu wykazać można linearne odkładanie się tych przeciwciał w błonie podstawnej kłębuszków nerkowych i pęcherzykach płucnych. Zespół Goodpasture’a różnicuje się z innymi zespołami płucno-nerkowymi, takimi jak zespół Churga-Strauss, choroba Wegenera, zespół HUS czy reumatoidalne zapalenie naczyń. Leczenie: Opiera się na stosowaniu plazmaferezy, pulsowej terapii metyloprednizolonem (dawka 500 -1000 mg) oraz na pulsowym stosowaniu cyklofosfamidu (dawka 1000mg) raz w miesiącu. c) CHOROBA SCHONLEINA-HENOCHA Choroba Schӧnleina-Henocha jest schorzeniem występującym głównie u dzieci, zazwyczaj do 15. roku życia. Objawy: Charakterystyczna jest dla niej obecność plamicy krwotocznej skóry (głównie dotyczy kończyn dolnych), zmian zapalnych stawów, bólów brzucha z krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz objawów nefropatii kłębuszkowej. Do objawów nefropatii zalicza się krwinkomocz lub krwiomocz z towarzyszącym białkomoczem, zespołem nerczycowym lub szybko postępującym kłębuszkowym zapaleniem nerek. Diagnostyka i badania: Ustala się na podstawie charakterystycznych objawów klinicznych. Oprócz tego w surowicy krwi stwierdza się zwiększenie stężenia immunoglobuliny IgA i krążących kompleksów immunologicznych. Leczenie: Ma charaktery wyłącznie objawowy. 2. Szybko postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek Szybko postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek jest schorzeniem, które w krótkim okresie prowadzi do niewydolności nerek. Gdy nie jest leczone może być przyczyną rozwoju mocznicy nawet w ciągu 6 tygodni. Przyczyny Choroba może być schorzeniem samoistnym lub nerkowym objawem choroby układowej (np. ziarnicy Wegenera). Na podstawie badań serologicznych można wyróżnić trzy rodzaje szybko postępującego kłębuszkowego zapalenia nerek. typ I - w typie I stwierdzić można za pomocą badania immunofluorescencyjnego przeciwciała przeciw błonie podstawnej kłębuszków nerkowych lub też przeciwciała dodatkowo występujące w płucach (zespół Goodpasture’a). Są to anty-GBM. typ II - dla typu II charakterystyczna jest obecność depozytów kompleksów immunologicznych w błonie podstawnej kłębuszka, które tworzą charakterystyczne skupiska. Taki obraz stwierdza się w glomerulopatii toczniowej, popaciorkowcowej oraz w wywołanej krioglobulinami. typ III - w typie III stwierdzić można obraz zapalenia naczyń z występowaniem przeciwciał przeciw cytoplazmatycznemu antygenowi granulocytów (c-ANCA). Jest on charakterystyczny dla ziarnicy Wegenera, panenteritis microscopica i glomerulonephritis extracapilaris. Objawy Chorzy mają znaczne nadciśnienie tętnicze krwi duży białkomocz przyspieszone OB wzrost kreatyninemii Diagnostyka Szybko postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek różnicuje się z ostrą niewydolnością nerek pochodzenia przednerkowego, nerkowego, zanerkowego lub wywołaną ostrym śródmiąższowym zapaleniem nerek. Do diagnostyki różnicowej wykorzystuje się badania serologiczne oraz biopsję nerki. Leczenie W leczeniu stosuje się plazmafarezę oraz glikokortykosteroidy przez 5 do 7 dni. Oprócz tego do terapii dołącza się cyklofosfamid. Rokowania Rokowanie zależne jest od tego, w jakiej fazie choroby rozpoczęto leczenie immunosupresyjne. W przypadku zachowanej funkcji resztkowej nerek, możliwa jest poprawa czynności u połowy chorych. U chorych z typem I tej choroby zwykle nie obserwuje się nawrotów, w przeciwieństwie do chorych z szybko postępującym kłębuszkowym zapaleniem nerek typu II i III. Iza Czajka, fizjolog żywienia Dieta przy chorobie nerek i białkomoczu Jaką dietę stosować przy cewkowo-śródmiąższowym zapaleniu nerek, przy białkomoczu? Iza Czajka, fizjolog żywienia: W ostrym zapaleniu nerek stosuje się dietę odciążającą chory narząd. W zależności od dynamiki przebiegu procesu zapalnego, dietę powinien ustalić Ci lekarz. Ogólne zalecenia dotyczą ograniczenia sodu i białek. Wskazana jest dieta węglowodanowo-tłuszczowa z bardzo małą ilością soli i z ograniczeniem płynów. Podaje się kleiki z ryżu, sucharki, bułkę pszenną z mąki niskobiałkowej, w ograniczonej ilości przeciery owocowe, kompoty, ziemniaki pure. Przykładowy jadłospis na ok. 1400 kcal: I śniadanie - kasza manna z przecierem owocowym. II śniadanie - suchary, 200 ml herbaty z cukrem. Obiad - pure z masłem, kompot z jabłek. Podwieczorek - napój dyniowo-jabłkowy 200 ml, mała bułka maślana. Kolacja - kleik ryżowy z masłem, sucharki. W miarę powrotu do zdrowia dietę wzbogaca się we wszystkie produkty. 3. Przewlekłe postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek Przewlekłe postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek obejmuje stadia rozwoju różnych postaci patomorfologicznych glomerulopatii. U większości chorych nie stwierdza się ostrego początku choroby. Przyczyny Istotą przewlekłego postępującego kłębuszkowego zapalenia nerek jest uszkodzenie kłębuszków nerkowych (faza I kłębuszkowego zapalenia nerek). W następstwie tego uszkodzenia do pramoczu przenikają białka osocza, które dostając się do światła cewek proksymalnych pobudzają komórki cewkowe do wytwarzania endotelin, chemokin i cytokin. Skutkiem tego jest proliferacja fibroblastów śródmiąższu nerkowego oraz synteza macierzy pozakomórkowej, w wyniku której dochodzi do postępującej fibrotyzacji i tym samym zaniku miąższu nerkowego. Oprócz tego, efektem uszkodzenia kłębuszków nerkowych jest aktywacja układu renina-angiotensyna i zwiększenie wytwarzania angiotensyny II. Ta z kolei, zwiększając syntezę czynnika wzrostowego transformującego beta, doprowadza do przerostu komórek cewkowych i ich transformacji do fibroblastów wytwarzających kolagen typu IV. W ten sposób proces włóknienia nerki ulega jeszcze większemu przyspieszeniu. Czynnikami przyspieszającymi progresję nefropatii jest nasilenie białkomoczu, wielkość ciśnienia systemowego, obecność toksyn endo- i egzogennych oraz zaburzenia metaboliczne takie jak cukrzyca, hiperlipidemia oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Objawy Choroba przez długi okres pozostaje bezobjawowa. Jej początek jest trudny do ustalenia, a rozpoznaje się ją zazwyczaj przypadkowo przez stwierdzenie u chorego białkomoczu, krwinkomoczu, wałeczkomoczu czerwonokrwinkowego oraz nadciśnienia tętniczego. Postęp choroby jest bardzo wolny i doprowadza do rozwoju mocznicy dopiero po kilkunastu latach trwania. Występujące u chorego objawy w dużym stopniu zależne są od stopnia niewydolności nerek. Do czynników przyspieszających zanik resztkowego miąższu nerki zalicza się wysokie i niekontrolowane nadciśnienie, zaburzenia wodno-elektrolitowe, hiperlipidemię, hiperurykemię, hiperglikemię czy też stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Leczenie: U chorych z prawidłową czynnością wydalniczą nerek wskazane jest stosowanie leków obniżających ciśnienie tętnicze krwi, leków antyagregacyjnych i w razie konieczności antybiotyków. Ewentualne leczenie immunosupresyjne należy uzależnić od rodzaju i aktywności występującej glomerulopatii. Oprócz tego zaleca się szczegółową kontrolę gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej oraz ograniczenie podaży białek. Przy współwystępowaniu hiperlipidemii stosuje się leki zmniejszające stężenie lipidów we krwi, natomiast przy hiperurykemii – allopurinol. 4. Przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek objawiające się izolowanym krwinkomoczem i/lub białkomoczem lub okresowo występującym krwiomoczem Przyczyny Do przyczyn krwiomoczu z lub bez białkomoczu zalicza się: pierwotną glomerulopatię (nefropatia typu IgA – choroba Bergera, choroba cienkiej błony podstawnej, inne postacie rozplemowe glomerulopatii segmentowe lub ogniskowe) glomerulopatię w przebiegu choroby układowej lub wrodzonej (zespół Alporta-Fabry’ego, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa) glomerulopatię w przebiegu zakażeń lub skazą krwotoczną (niedobór czynników krzepnięcia, angiopatie) Diagnostyka, badania Rozpoznanie wyżej wymienionych przyczyn krwiomoczu bywa trudne i może być oparte jedynie na dokładnym badaniu bioptatu nerki, wykluczeniu urologicznej przyczyny krwiomoczu lub zaburzeń krzepnięcia krwi. Bardzo pomocne w ustaleniu przyczyny krwiomoczu może być wykazanie obecności erytrocytów dysmorficznych w moczu, co wskazuje na ich kłębuszkowe pochodzenie. a) NEFROPATIA TYPU IgA (CHOROBA BERGERA) Choroba Bergera jest przykładem przewlekłego kłębuszkowego zapalenia nerek objawiającego się okresowo występującym krwiomoczem przy współwystępującej infekcji górnych dróg oddechowych, dróg moczowych czy przewodu pokarmowego. Charakterystyczne jest dla niej występowanie kompleksów immunologicznych złożonych głównie z IgA i C3 połączonych z antygenami egzogennymi w obrębie mezangium ciałka nerkowego. Objawy: Epizodom okresowo pojawiającego się krwiomoczu nie towarzyszą żadne bóle stawowe, brzuszne ani też wykwity skórne. Po kilku dniach zaobserwować można szybkie zmniejszanie się erytrocyturii, utrzymującej się następnie na stałym, niskim poziomie, aż do wystąpienia kolejnego napadu krwiomoczu. Diagnostyka, badania: Ustalane jest na podstawie wywiadów i wyniku badania immunofluorescencyjnego bioptatu nerki. Rokowanie: U około 50 proc. chorych nefropatia IgA może być przyczyną rozwoju przewlekłej mocznicy. Warto pamiętać, że w przypadku współwystępowania nadciśnienia tętniczego i dużego białkomoczu progresja choroby ulega znacznemu przyspieszeniu. Leczenie: Uzależnione jest od przebiegu klinicznego i wielkości białkomoczu. Stosowanie glikokortykosteroidów wskazane jest u chorych z białkomoczem powyżej 0,5g/dobę i obrazem glomerulonephritis microsopica w badaniu bioptycznym nerki. W przypadku stwierdzenia zmian rozrostowych w mezangum zaleca się podawanie inhibitorów konwertazy i blokerów receptora AT-1 wraz z glikokortykosteroidami. W Polsce 95 proc. osób z przewlekłą chorobą nerek nie wie o schorzeniu Nawet 4,5 mln Polaków cierpi na przewlekłą chorobę nerek. Aby ratować życie, co roku 4 tys. osób rozpoczyna leczenie dializami. Większość z nich dowiaduje się o chorobie zbyt późno. źródło: CEWKOWO-ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK Cewkowo-śródmiąższowe zapalenia nerek są heterogenną grupą chorób wywołanych zarówno czynnikami niezakaźnymi jak i zakaźnymi. Ich przebieg może być ostry i przewlekły. Proces chorobowy rozwija się w obrębie cewek nerkowych i ich tkanki podporowej (tkanki śródmiąższowej) i objawia się zwykle wielomoczem, kwasicą cewkową, nerkową utratą soli oraz hipo- lub hiperkaliemią. Oprócz tego u chorych występuje białkomocz, umiarkowane nadciśnienie tętnicze, i niedokrwistość. Warto pamiętać, że skutkiem procesu zapalnego w tkance śródmiąższowej jest zanik miąższu nerki i rozwój mocznicy. Leczenie jest przyczynowe – o ile w ogóle jest możliwe. Przyczyny: Do głównych przyczyn śródmiąższowych zapaleń nerek zalicza się: dziedziczne choroby nerek (np. zespół Alporta, torbielowatość nerek u dorosłych) jady egzogenne (np. metale ciężkie, analgetyki, niektóre antybiotyki) i endogenne (np. hiperurykemia, hipokaliemia, cystynoza) zaburzenia immunologiczne (np. zespół Sjӧgrena, skrobiawica) zaburzenia ukrwienia nerek wywołane np. zmianami miażdżycowymi naczyń nerkowych, ostrą niezapalną niewydolnością nerek zakażenia nowotwory (np. szpiczak mnogi, chłoniaki) inne przyczyny (np. nefropatia zaporowa, odpływ pęcherzowo-moczowodowy) 1. Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek o etiologii niezakaźnej Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek o etiologii niezakaźnej to schorzenie, które charakteryzuje się obrzękiem i naciekami komórkowymi tkanki śródmiąższowej. Może ono być wywołane czynnikami upośledzającymi nerkowy przepływ krwi, lekami, toksynami endogennymi i egzogennymi oraz odczynami immunologicznymi. Objawy Zależne są od czynnika etiologicznego i nasilenia zmian w obrębie cewek nerkowych i śródmiąższu. W ostrym śródmiąższowym zapaleniu nerek wywołanym toksynami endo- lub egzogennymi lub w chorobach zakaźnych objawy uszkodzenia nerek występują zwykle już od początku choroby, natomiast w ostrym śródmiąższowym zapaleniu nerek na tle nadwrażliwości na leki, objawy mogą pojawić się bezpośrednio po zażyciu leku, jak i dopiero po pewnym czasie (zwykle kilka tygodni) po ich przyjęciu. W przypadku ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek o etiologii immunologicznej stwierdza się u chorych: gorączkę wysypkę bóle stawowe Oprócz tego występuje u nich eozynofilia krwi obwodowej, biochemiczne cechy uszkodzenia wątroby, wzrost kreatyninemii i stężenia mocznika oraz ostra kwasica metaboliczna. Objawy nerkowe tego rodzaju zapalenia nerek mogą obejmować umiarkowany białkomocz, krwinkomocz, wałeczkomocz i leukocyturię, jak również skąpomocz czy bezmocz. Warto pamiętać, że zwykle po wygaśnięciu czynnika wywołującego ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, wszystkie objawy nefropatii zanikają. Diagnostyka Rozpoznanie ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek jest zazwyczaj łatwe i tylko niektórzy chorzy wymagają biopsji nerki celem postawienia diagnozy. Chorobę należy różnicować z ostrym kłębuszkowym zapaleniem nerek oraz z ostrym odmiedniczkowym zapaleniem nerek. Leczenie Leczenie ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek jest przyczynowe. Przykładowo jeśli podejrzewa się, że jest ono wywołane lekami przyjętymi przez chorego, należy te leki odstawić. W ostrym śródmiąższowym zapaleniu nerek o etiologii immunologicznej zaleca się podawanie przez krótki okres glikokortykosteroidów. 2. Przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek o etiologii niezakaźnej Przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek o etiologii niezakaźnej jest schorzeniem, które charakteryzuje się obecnością nacieków komórkowych w tkance śródmiąższowej, które prowadzą do zwłóknienia i zniszczenia struktur nerkowych. Przyczyny Do przyczyn wywołujących tego rodzaju zapalenie zalicza się: zaburzenia metabolicznej takie jak np. cukrzyca, hiperkalcemia, hiperurykemia zatrucia metalami ciężkimi np. ołowiem, kadmem leki takie jak np. paracetamol, pochodne kwasu salicylowego, sole litu czy cyklosporynę A reakcje immunologiczne występujące np. u chorych po przeszczepie nerki Objawy Przebieg choroby jest przez wiele lat bezobjawowy. Do początkowych objawów zalicza się wielomocz, nykturię oraz upośledzone zagęszczanie moczu. Ponadto chorzy z przewlekłym śródmiąższowym zapaleniem nerek są bardzo podatni na zakażenia bakteryjne, co sprawia, że często rozwija się u nich bakteryjne odmiedniczkowe zapalenie nerek. Rozwój zakażenia przyspiesza progresję nefropatii. Diagnostyka, badania Rozpoznanie przewlekłego śródmiąższowego zapalenia nerek jest bardzo trudne ze względu na fakt, że wielu chorych ukrywa stałe przyjmowanie środków przeciwbólowych. Istotnym jest dokładne zebranie wywiadu oraz wykonanie badań diagnostycznych celem wykrycia ewentualnych zaburzeń metabolicznych. Chorobę różnicuje się z przewlekłem (bakteryjnym) odmiedniczkowym zapaleniem nerek oraz przewlekłym kłębuszkowym zapaleniem nerek. Leczenie Leczenie opiera się na usunięciu czynnika wywołującego chorobę, zwalczaniu towarzyszących zakażeń bakteryjnych nerek oraz nadciśnienia tętniczego. Cukrzyca niszczy nerki źródło: 3. Śródmiąższowe zapalenie nerek o etiologii zakaźnej Śródmiąższowe zapalenia nerek o etiologii zakaźnej to schorzenia, w których stan zapalny toczy się w tkance śródmiąższowej nerek. Spowodowane są one zakażeniami wstępującymi z dróg moczowych lub zakażeniami krwiopochodnymi. Przyczyny Najczęstszymi patogenami będącymi przyczyną bakteryjnych zakażeń dróg moczowych jest Escherichia coli, Psuedomonas aeruginosa, Proteus vulgaris i Klebsiella. Ponadto osiedlaniu się bakterii sprzyja niedokrwienie nerek, niektóre zaburzenia metaboliczne takie jak cukrzyca czy dna moczanowa, nadużywanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz stosowanie leków immunosupresyjnych. Skutkiem zakażeń jest upośledzenie czynności kanalików nerkowych i uszkodzenie miąższu nerkowego, które prowadzi do jego włóknienia i zbliznowacenia. Warto pamiętać, że ostre zakażenia mogą prowadzić do powstania ropni zlokalizowanych między korą a brodawkami nerkowymi, natomiast zakażenia przewlekłe skutkują całkowitym zwłóknieniem nerek. OSTRE I PRZEWLEKŁE ODMIEDNICZKOWE ZAPALENIE NEREK Objawy ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek Charakterystyczna jest gorączka z dreszczami, dyzuria oraz tkliwość i bolesność w okolicy lędźwiowej. Występujące u dzieci objawy mogą być nietypowe – pojawia się gorączka, bóle brzucha i głowy, nudności i wymioty. Warto pamiętać, że ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek może skutkować powstaniem licznych ropni nerkowych lub ropnia okołonerkowego oraz rozwojem ciężkiej posocznicy. Objawy przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek Warto na wstępie zapamiętać, że przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek rozwija się tylko u chorych ze zmianami w drogach moczowych utrudniającymi odpływ moczu. Występujące objawy są zwykle niecharakterystyczne i objawiają się: ogólnym osłabieniem bólami głowy nudnościami spadkiem masy ciała bólami w okolicy lędźwiowo-krzyżowej Oprócz tego występują stany podgorączkowe lub gorączka oraz nadciśnienie tętnicze. W przypadku braku możliwości usunięcia przeszkody w odpływie moczu powstaje wodonercze lub roponercze, które prowadzi do całkowitego zaniku miąższu nerki i rozwoju mocznicy. Diagnostyka, leczenie Rozpoznanie ostrego i przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek opiera się na szczegółowym zebraniu wywiadu i wykonaniu badań diagnostycznych takich jak morfologia krwi, badanie moczu, USG, urografia i tomografia komputerowa. Nie należy zapominać o wykonaniu badania prostaty u mężczyzn i badania ginekologicznego u kobiet. Morfologia krwi - dla ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek typowe jest przyspieszenie opadania krwinek czerwonych i zwiększenie liczby krwinek białych. U chorych z przewlekłym odmiedniczkowym zapaleniem nerek obserwuje się niedokrwistość i wzrost stężenia kreatyniny i/lub mocznika. Oprócz tego wystąpić mogą zaburzenia zagęszczania moczu i cechy kwasicy cewkowej Badanie moczu - obecność leukocyturii świadczy o stanie zapalnym w obrębie dróg moczowych, natomiast wałeczków białokrwinkowych o odmiedniczkowym zapaleniu nerek. Zarówno w ostrym jak i przewlekłym odmiedniczkowym zapaleniu nerek stwierdza się umiarkowanie nasiloną erytrocyturię. Oprócz tego występujący białkomocz jest niewielki i ma charakter głównie cewkowy. Badanie ultrasonograficzne (USG) - jest szczególnie przydatne w diagnostyce przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek. W badaniu stwierdza się zaciągnięcie konturów nerki, ścieńczenie kory nerek i zniekształcenie układu kielichowo-miedniczkowego wynikające ze zniszczenia brodawek nerkowych i obecności zmian bliznowatych. Badanie urograficzne - badanie to w przypadku ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek nie wykazuje szczególnie charakterystycznych cech, natomiast w przypadku przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek obecne są zniekształcenia zarysów i układu kielichowo - miedniczkowego oraz nierównomierne ścieńczenie kory Odmiedniczkowe zapalenia nerek różnicuje się z pierwotnymi lub wtórnymi glomerulopatiami, nowotworami dróg moczowych i rodnych oraz schorzeniami narządów jamy brzusznej, takimi jak zapalenie wyrostka robaczkowego, trzustki i pęcherzyka żółciowego. Leczenie: W przypadku ostrych stanów zapalnych dróg moczowych najważniejsze jest usunięcie przyczyn utrudniających odpływ moczu lub czynników, które predysponują do wystąpienia zakażeń dróg moczowych. Ważne jest, żeby wybór antybiotyku oparty był na wyniku określenia rodzaju drobnoustroju wywołującego zakażenie i jego wrażliwości na różne antybiotyki. Zwykle stosuje się kotrimoksazol, amoksycylinę lub pochodne chinolonowe przez okres około 5 do 7 dni. Nie należy zapominać, że przy wyborze i dawkowaniu antybiotyku uwzględnić należy stopień upośledzenia czynności wydalniczej nerek oraz wykluczyć ewentualną nadwrażliwość na te leki. Leczenie przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek jest przyczynowe. W przypadku infekcji dobór antybiotyku powinien być oparty na wyniku antybiogramu, a leczenie prowadzone do chwili cofnięcia się wszystkich występujących objawów. Ponadto nie należy zapominać o leczeniu nadciśnienia tętniczego za pomocą inhibitorów konwertazy, sartanów i niedihydropirydynowych blokerów kanałów wapniowych. Przy istnieniu niedokrwistości stosuje się erytropoetynę. Rokowanie: Przy usunięciu czynników sprzyjających powstawaniu odmiedniczkowego zapalenia nerek rokowanie jest dobre, o ile odpowiednio wcześniej wdrożono leczenie przeciwbakteryjne. U pozostałych chorych choroba może się przedłużać i doprowadzić do stopniowego zmniejszania się czynnego miąższu nerkowego i wystąpienia mocznicy. Postęp nefropatii można zwolnić poprzez leczenie zaostrzeń stanów zapalnych i nadciśnienia tętniczego, a także przez unikanie zaburzeń wodno-elektrolitowych i ograniczenie podaży białka.

ból nerek objawy leczenie